Kıdem Tazminatı Fonunda Cevap Bekleyen Sorular

22.04.2019 06:59 |

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak tarafından açıklanan reform paketi içinde yer alan kıdem tazminatı fonu kurulması bazı soruları da beraberinde getirdi.

Özellikle işçi, işveren ve kamu maliyesi açısından açıklanması gereken hususlar önümüzdeki günlerde tartışma konusu olacaktır. 

Bu tartışmanın konusu, işçiler açısından biriken kıdem tazminatlarının, işverenler açısından önerilecek sistemin maliyetinin ne olacağı ve kamu maliyesi açısından fonun büyüklüğü ve ekonomiye etkilerinin neler olacağıdır. 

İşsizlik fonu baz alınarak yapılan hesaplamaya göre fonda yılda yaklaşık 41,2 milyar TL para birikecek. Birikmiş kıdem tazminatların işverene maliye ortalama kıdem süresine göre 824 milyar TL’yi bulabilecektir.

Kıdem Tazminatı Fonu Nedir

Kıdem tazminatı 1971 yılında kabul edilen 1475 sayılı İş Kanununda düzenlenmiştir. İş Kanunun 14’üncü maddesinde basitlik ilkesinin dışına çıkılarak çok uzun ve karmaşık bir düzenleme mevcuttur.

14’üncü madde de kısaca; işveren tarafından yine aynı Kanunda sayılan haklı sebepler dışında, askerlik, evlilik, malullük, emeklilik, iş akdinin feshi hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Kıdem tazminatının hesaplanması, son ücret üzerinden yapılır. Ücrete nelerin dahil olduğu kanunda açıklanmıştır. Kıdem tazminatına ilişkin 4857 sayılı Kanunda da düzenlemeler mevcuttur.

Burada önemli olan husus, yeni düzenleme sonrasında kıdem tazminatının hangi durumlarda, ne kadar ve ne zaman ödeneceğidir.

Yeni kıdem tazminatı fonu düzenlemesi beklentisi;

İşçi açısından;

Şu ana kadar hak edilmiş tazminatım ne olacak? 
Tazminatı mı alabilecek miyim?
Alacaksam ne zaman ve ne kadar alacağım? 
İşveren tazminat ödemeyecekse beni hemen işten çıkarır mı?
Yeni kanun çıkmadan emekli olmalı mıyım?
İşveren yeni sistemde fona prim ödemesi yapmazsa veya yapamazsa ne olacak?

gibi soruları ortaya çıkarmıştır.

İşveren açısından ise,

Yeni düzenleme sonrasında ek bir maliyet gelecek mi?
Birikmiş kıdem tazminatlarını hemen ödeyecek miyim?
Kıdem tazminatı fonuna aylık yapacağım ödemeler ne kadar olacak?
Peşin ödeme maliyetlerin öne çekilmesine neden olacağı için ek maliyetim nasıl karşılanacak?
Haklı sebep nedeniyle işten çıkardığım personelin ödemeleri ne olacak?
Birikmiş tazminatı nedeniyle iş yerinde çalışan kalifiye işçi tazminat garantisi nedeniyle başka bir iş yerine hemen transfer olur mu?

gibi sorularını sormaktadır.

Kamu maliyesi açısından;

Fon da ne kadar para birikecek?
Fon nasıl ve kim tarafından yönetilecek?
Fona aktarılan para nedeniyle özel sektör finansman yapısı nasıl etkilenecek?
Fona yapılan transferler tasarruf açığını azaltırken reel sektörün bilançolarını nasıl etkileyecek? Fona aktarılan para büyüme ve kalkınmaya etkisi ne olacak?
Fona aktarılan para arz yönlü olarak fiyat istikrarı üzerine etkisi ne olacak?
Fon istihdamı nasıl etkileyecek?

sorularını akla getirmektedir.

Fonda Ne Kadar Para Birikecek?

Önerilecek sistemde işçinin haklarının aynen korunabilmesi için işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı sürece aylık % 8,33 oranında işveren tarafından pirimin fona ödenmesi gerekecektir. % 8,33 oran 30 günlük ücretin 360 günlük ücrete bölünmesiyle bulunmuştur. (30/360= % 8,33)

Kıdem fonuna kesinti yapılacak ücret matrahının işsizlik fonu matrahı ile aynı olduğu varsayımı ile fonda 2018 verilerine göre yılda 37,5 milyar TL para birikecek. 2019 yılında ücretlerin dolayısıyla matrahların %10 arttığı varsayımı ile bu tutar 2019 yılı için 41,2 milyar TL ye ulaşacaktır.

Birikmiş tazminatların ödenmesi halinde işçilerin ortalama kıdem yılının 10 yıl olması varsayımında işverene maliyeti 2019 yılı 412 milyar TL olacaktır.  
Yapılan hesaplama işsizlik fonunun 1Ocak 2018 tarihi ile 30 Eylül 2018 tarihlerinde elde ettiği prim gelirleri baz alınarak yapılmıştır. Hesaplamada 9 aylık prim geliri 12 aya ortalama arttırılarak hesaplanmıştır. 2019 tahmini ise 2018 yılının % 10 oranında arttırılmasıyla bulunmuştur.

 

10cak -30 Eylül 2018

2018 Tahmin

2019 Tahmin

2018 yılı İşsizlik Fonu Prim Gelirleri

 

 

 

İşçi ve İşveren Primi Geliri % 3

10.115.812.165

13.487.749.553

14.836.524.509

% 8,33 Oranında Kıdem Tazminatı Kesintisi

28.088.238.445

37.450.984.593

41.196.083.052

5 Yıl Ortalama

 

187.254.922.965

205.980.415.262

10 Yıl Ortalama

 

374.509.845.931

411.960.830.524

20 Yıl Ortalama

 

749.019.691.862

823.921.661.048

İşsizlik fonu matrahı baz alınarak yapılan hesaplamalara göre 2019 yılı verilerine göre fonda yıllık 41,2 milyar TL para birikecektir. İşverene kıdem tazminatı ödemelerini hemen yapma zorunluluğu getirilmesi halinde ortalama 10 yıllık kıdem varsayımı altında fona 412 milyar lira para aktarılması gerekmektedir.

Sonuç 
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak tarafından açıklanan reform paketi içinde yer alan kıdem fonu hedefi soruları da beraberinde getirdi. Açıklamada yapılacak reformun içeriğine değinilmezken ekonominin çeşitli kesimlerinden tepkiler gelmeye başladı. İşçi kesimi iş güvencesi olarak gördükleri kıdem tazminatı reformu sonrasında birikmiş kıdem tazminatları ne olacağı sorusunu sormaktadır.

İşveren maliyet unsuruna odaklanırken ve kamu maliyesi açısından fonun büyüklüğü işveren ve işçiye etkisi bunun sonucunda maliye politikalarının nasıl gerçekleşeceği önem arz etmektedir. İşsizlik fonu kesintisinin hangi oranda olacağı bu etkiler açısından önem arz etmektedir. 

Mevcut uygulamanın devamı açısından % 8,33 oranında bir fon kesintisi yapılması gerekmektedir. Bu kesinti oranına göre işsizlik fonu verilerinden yola çıkılarak kıdem fonunda yılda yaklaşık 41,2 milyar TL para birikecektir.

Birikmiş kıdem tazminatların işverene maliyeti ortalama kıdem süresinin 20 yıl varsayımında 824 milyar TL’yi bulabilecektir. Ortalama kıdem süresi 5 yıl olması halinde bu maliyet 206 milyar TL olacaktır.

Mehmet YILMAZ
vergialgi.net




Sizin Için Seçtiklerimiz

Çok Okunanlar

Muhasebe Hakkında Herşey
muhasebeweb.com


Muhasebe dünyasıyla ilgili pratik ve güncel bilgiler, muhasebe haberleri, muhasebe Hesap İşleyişi ve muhasebe yazarları ile muhasebe uygulamalarını işler.

 

facebook twitter linkedin
TÜM KATEGORİLER
2018 Asgari Ücret    2018 Pratik Bilgiler    2019 Asgari Ücret    2019 Pratik Bilgiler    Asgari Geçim İndirimi    Asgari ücret    Beyannameler    Defter Beyan Sistemi    Denetim    Dünya    e defter    e fatura    e tebligat    Ekonomi    Emeklilik    Finans    Haber    Maliye    Mevzuat    Muhasebe    Muhasebe iş ilanlari    Muhasebe Yazarları    Pratik Bilgiler    Resmi Gazete    Sektörler    Seminerler    SGK    SMMM    SMMM Odaları    Soru Cevap    Sosyal Güvenlik    Staj    Teknoloji    Torba Yasa    Türmob    Vergi    YMM    YMM Odaları    İş Hayatı    Şehirler    Şirketler    
Copyright ©2011-2018 muhasebeweb.com - Muhasebe Web Haber İçerikleri İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
 
e-Fatura, e-Arşiv, e-Defter Geçişlerinizde Yanınızdayız !

e-Fatura, e-Arşiv, e-Defter geçişlerinizde muhasebeweb.com ÇOK UYGUN Fiyatlarla Yanınızda!

HIZLI TEKLİF ALIN !