Şirketlerin kendi hissesini geri alması

04.12.2018 05:43 |

Bu konuyu geçmiş senelerde a. TTK ya göre, Anonim şirketlerin kendi hissesini satın alması b. TMS açısından Anonim şirketlerin kendi hissesini geri alması c. Anonim şirketlerin kendi hissesini geri alması muhasebesi olmak üzere 3 yazıda incelemiş ve okurlarımı bilgilendirmeye çalışmıştım.

A. TTK AÇISINDAN HİSSELERİN GERİ ALINMASI : 
Bazı hükümleri bir daha hatırlatmaya çalışmak şart olduğunu düşünüyorum. 
TTK'nın 379'uncu maddesi bu düzenlemeyi yapmıştır. 

Şirketin kendi paylarını satınalma yasağına ilişkin düzenlemenin hemen ardından, TTK 380. maddesinde, şirket paylarını iktisap etmesi amacıyla şirketin üçüncü kişilere; avans, ödünç veya teminat vermesi de yasaklanmıştır.
Ancak bu uygulamanın istisnaları da düzenlenmiştir. Şirket aşağıdaki hallerde kendi paylarını satın alabilir.
a) Sermayenin azaltılması nedeniyle yapılıyorsa, 
b) Miras gereği ise, 
c) Bir kanuni satın alma yükümünden doğuyorsa, 
d) Bedellerinin tümünün ödenmiş olması şartı ile icra yolu ile şirket alacağının tahsili içinse, 
e) Şirket, bir menkul kıymet şirketi ise 
TTK'nın kendi paylarını satınalma ile ilgili esaslarını şöyle özetleyebiliriz. 
TTK 379. maddeye göre şirket, esas veya çıkarılmış sermayesinin ancak %10'una kadar olan kısmını iktisap edebilmektedir. 

379. maddesinin 3. fıkrasında iktisap edilecek payların bedelleri düşüldükten sonra kalan şirket net aktifi, en az esas veya çıkarılmış sermaye ile kanun ve esas sözleşme uyarınca dağıtılmasına izin verilmeyen yedek akçelerin toplamı kadar olmalıdır denilmektedir. 
TTKnın 380. maddesinde şirketin, paylarını iktisap etmek amacıyla üçüncü kişilere avans, ödünç veya teminat vermesi yasaklanmış ve kanuna karşı hileyi önleyecek hükümler konmuştur. ÖZELLİKLE BU MADDE ÇOK ÖNEMLİDİR. ŞİRKETİN KENDİ HİSSELERİNİ DEVRALMASINDA BU MADDE HÜKÜMLERİNE ÇOK DİKKAT EDİLMELİDİR. 
TTK'nın 381. maddesinde bir şirket yakın ve ciddi bir kayıptan kaçınmak için gerekli olduğu takdirde kendi paylarını genel kurul kararı olmadan da iktisap edebilir denilmektedir. TTK 382'inci maddesi istisnaları düzenlemiştir. TTK 383'üncü madde ivazsız iktisap durumlarını. 
TTK 384'üncü maddesi bu hisselerin elden çıkarılmasının üç yıl içinde olacağını ve istisnasını. 
TTK 385'inci maddesi 379-381 maddelere aykırı şekilde iktisap edilen veya rehin alınan hisselerin en geç altı ay içinde elden çıkarılacağını. 
TTK 386'ıncı madde ise bu paylar nedeniyle sermayenin azaltılması konusunu açıklayıp düzenlemiştir. .
TTK 388'inci madde şirketin kendi paylarını taahhüt edemeyeceği hükmünü getirmiştir. 
TTK 520'inci maddesi ise yukarıda belirttiğimiz payların karşılığı için kesinlikle yedek akçe ayrılacağını emretmektedir.

B.TMS AÇISINDAN A.Ş. NİN KENDİ  HİSSELERİNİ SATINALMASI 
Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu 28.10.2006 tarih ve 26330 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Finansal Araçlar: Sunuma ilişkin TMS (TMS32) hakkındaki tebliğinde şirketlerin kendi hisselerini satınalması veya iktisabını aşağıdaki bölümlerde açıklanan şekilde ele almıştır. 

Önce bir özetini yapalım. 
a. İşletme kendi hisselerini geri satın aldığı takdirde bunların bedeli özkaynaktan düşülür. 
b. Bunlar bilanço ve dipnotlarda ayrı ayrı kamuoyuna belirtilir. 
c. Muhasebeleştirmede özkaynakta meydana gelen değişimler olarak muhasebeleştirilecektir. 

Tms 32 .nin 36. ıncı maddesini de bilgi için aşağıya alıyorum. 
36. Bir finansal aracın, finansal borç veya özkaynağa dayalı finansal araç olarak sınıflandırılması, bu finansal araca bağlı faiz, temettü, kayıp ve kazançların kar ya da zararda gelir veya gider olarak muhasebeleştirilmesini belirler. Bu suretle, tamamı borç olarak muhasebeleştirilen hisselere ait temettü ödemeleri, bono faizleri gibi gider olarak muhasebeleştirilir. Benzer biçimde, finansal borçların geri satın alınması ya da yeniden finanse edilmesi ile bağlantılı kazanç ve kayıplar kar ya da zararda muhasebeleştirilirken, özkaynağa dayalı finansal araçların geri satın alınması ya da yeniden finanse edilmesi özkaynakta meydana gelen değişim olarak muhasebeleştirilir. Özkaynağa dayalı finansal aracın gerçeğe uygun değerinde meydana gelen değişiklikler finansal tablolara yansıtılmaz.
2018 yılında ekonomideki gelgitlerden dolayı bazı işletmelerin kendi hisselerini alma mecburiyeti doğmuş olabilir, firmaların bu hükümlere dikkat etmesi gerekir kanaatindeyim. 

Cevdet Akçakoca
 

     




Sizin Için Seçtiklerimiz

Çok Okunanlar

Muhasebe Hakkında Herşey
muhasebeweb.com


Muhasebe dünyasıyla ilgili pratik ve güncel bilgiler, muhasebe haberleri, muhasebe Hesap İşleyişi ve muhasebe yazarları ile muhasebe uygulamalarını işler.

 

facebook twitter linkedin Google +
TÜM KATEGORİLER
2018 Asgari Ücret    2018 Pratik Bilgiler    2019 Asgari Ücret    2019 Pratik Bilgiler    Asgari Geçim İndirimi    Asgari ücret    Beyannameler    Defter Beyan Sistemi    Denetim    Dünya    e defter    e fatura    e tebligat    Ekonomi    Emeklilik    Finans    Haber    Maliye    Mevzuat    Muhasebe    Muhasebe iş ilanlari    Muhasebe Yazarları    Pratik Bilgiler    Resmi Gazete    Sektörler    Seminerler    SGK    SMMM    SMMM Odaları    Soru Cevap    Sosyal Güvenlik    Staj    Teknoloji    Torba Yasa    Türmob    Vergi    YMM    YMM Odaları    İş Hayatı    Şehirler    Şirketler    
Copyright ©2011-2018 muhasebeweb.com - Muhasebe Web Haber İçerikleri İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.