e-FATURA HABERLER PRATİK BİLGİLER MUHASEBE EKONOMİ
☰ 
 
e-Bültene üye olun, yeni Haber ve Mevzuatlar e-posta adresinize gelsin! ÜYE OL

İşverenin Vergi ve Tazminat Sorumluluğu

02.12.2019 06:16 | Güncelleme: 02.12.2019 06:16

İşçinin Önceki İşyerinden Dolayı Yeni İşverenin Vergi ve Tazminat Sorumluluğu Olur Mu

İşçinin bir işyerindeki iş sözleşmesini sonlandırması ve akabinde başka bir işyerinde işe başlaması halinde yeni işvereni ilgilendiren veya ilgilendirmeyen hususlar söz konusu. Özellikle son aylarda, yıl içinde birden fazla işveren yanında çalışan işçilerin vergi beyanında yeni işverenlerin sorumluluğu sıkça tartışılmakta ve bu konuda sorular almaktayız.

Kümülatif Vergi Matrahından Kim Sorumlu?

Çalışanların yıl içinde birden fazla işverenin yanında çalışmaları durumunda kümülatif gelir vergisi matrahına dikkat etmesi gerekiyor. Bunun sebebi, çalışanın gelir tutarı arttıkça gelir vergisi kesintisi yapılacak oranın da artması.

Burada önemli olan husus, söz konusu tarife değişikliği nedeniyle daha fazla vergi ödeme konusunda takip yükümlülüğünün çalışanda olması. Nitekim kümülatif gelir vergisi matrahı, gelir vergisi tarifesindeki dilimlerden hangisine denk geliyorsa, çalışanın o dilimdeki oran üzerinden vergisinin ödenmesi gerekiyor. Ancak çalışanın aynı yıl içinde bir başka işverene bağlı olarak elde ettiği kazançların gelir vergisi matrahı, yeni tarife dilimi ve gelir vergisi yeni işvereni bağlamıyor.

Yeni işverenin, çalışanın önceki işyerlerinde elde ettiği gelir ve kümülatif matrahın taşınması ile ilgili bir sorumluluğu bulunmuyor. Ancak, çalışanın aynı işverene bağlı işyerleri arasında devri söz konusu olursa işverenin kümülatif vergi matrahına dikkat etmesi gerekiyor. Çünkü bu durumda işverenin sorumluluğu söz konusu.

Çalışan, yıl içinde birden fazla işyerinde çalışmış ve ücret geliri elde etmişse, ücret vergi dilimi değişmesi durumunda toplam elde ettiği yıllık kazançlar üzerinden ücret beyannamesi vermek zorunda. Bu beyanname takip eden yılın mart ayında verilmesi gerekiyor.

Aldığınız İşçinin Geçmişine Dikkat Edin…

Yukarıda açıkladığımız gibi yeni işverenin kümülatif vergi matrahından bir sorumluluğu bulunmuyor. Ancak bir işçiyi işe alırken işverenin mutlaka eski işinden nasıl ayrıldığını araştırması gerekiyor. Aksi takdirde kendisini yüklü tazminatlarla karşı karşıya bulabilir.

İş Kanunu’nun 23 üncü maddesinde yer alan düzenlemeye göre işçi kurallara uymadan işten ayrılmışsa yeni işverenin sorumluluğu söz konusu oluyor. Kurallara uymadan işten ayrılma derken şu iki durumu kastediyoruz;

İşçi süresi belirli olan bir iş sözleşmesi ile çalışırken bu süre dolmadan işten ayrılmışsa,
İşçi sürekli bir iş sözleşmesi ile çalışırken bildirim sürelerine (kıdemine göre 2, 4, 6 veya 8 haftalık ihbar sürelerine) uymaksızın işini bırakmışsa.

İşte bu şekilde işten ayrılmış bir işçiyi işe alırken işverenin iyi düşünmesi gerekiyor. Yoksa sözleşmenin bu suretle feshinden ötürü, işçinin sorumluluğu yanında, ayrıca yeni işveren de birlikte sorumlu tutuluyor.

İşçi Ayartmak Tehlikeli

İşçinin iş sözleşmesindeki süre dolmadan veya ihbar (bildirim) sürelerine uymadan işten ayrılıp başka bir işverenle anlaşması halinde yeni işverenin sorumlu tutulması her durumda söz konusu değil.  İş Kanunu’nun 23 üncü maddesinde yeni işverenin sorumluluğu için 3 hal öngörülmüş. Burada önemli olan nokta bu üç halden birinin gerçekleşmesinin yeterli olması.

Bahsettiğimiz üç hali şu şekilde açıklayabiliriz;

a) İşçinin Bu Davranışına, Yeni İşe Girdiği İşveren Sebep Olmuşsa: Çalışma hayatında “işçi ayartma” olarak da tanımlanan bu durumda işin son bulması  sonucunda bir zarar doğmuş olmalıdır. İşçiyi eski işinden ayrılması için yeni işveren, işveren vekili veya bunların yönlendirdiği işyeri çalışanı tarafından sebep olma var ise yeni işveren sorumlu tutulacaktır.       

b) Yeni İşveren, İşçinin Bu Davranışını Bilerek Onu İşe Almışsa: Yeni işveren işçinin iş sözleşmesini kusurlu bir şekilde sona erdirdiğini bilerek işe almış ise sorumlu tutulacaktır. Ancak burada önemli bir nokta bulunmakta. Eğer işçinin eski işyerini bırakması ile yeni iş sözleşmesinin kurulması arasındaki süre bildirim sürelerinin sona ermesinden sonraki tarihte ise yeni işverenin sorumluluğundan bahsedilemez.

Örneğin; iki yıldır işyerinde çalışan bir işçi işten ayrılmak istemesi halinde 6 hafta öncesinden işverene haber vermesi gerekir. Şayet işçi bu süreye uymadan işten ayrılırsa ve gidip başka bir işyerinde işe başlarsa yeni işverenin sorumluluğu söz konusu olacaktır. Ancak işçi işten ayrılıp 6 hafta geçtikten sonra yeni işyerinde işe başlamışsa yeni işverenin sorumluluğu olmaz. Bu sebeple işçi alırken işçinin eski işyerinden nasıl ayrıldığının yanı sıra eski işyerindeki kıdemine de dikkat etmek gerekiyor. 

c) Yeni işveren işçinin bu davranışını öğrendikten sonra dahi onu çalıştırmaya devam ederse: İş Sözleşmesini yasal hükümlere aykırı bir biçimde sona erdirmiş olan işçiyi işe alan işveren işçinin bu davranışını öğrendikten sonra dahi onu çalıştırmaya devam ederse sorumluluk söz konusudur. Buna göre yeni işveren, sorumluluktan kurtulabilmek için iş sözleşmesinin usulüne göre feshedilmediğini öğrenir öğrenmez işçinin işine son vermesi gerekir. Aksi halde eski işverenin uğradığı zararlardan işçi ile birlikte sorumlu olacaktır. Yeni işverenin eski işverenden veya başka bir yoldan durumu öğrenmesi yeterlidir.

İşverenin Sorumluğu Nedir?

Buraya kadar açıkladıklarımızdan sonra belirtilen şekillerde işçinin işten ayrılması ve başka bir işverenin yanında işe başlaması halinde yeni işverenin ne ile sorumlu olacağı önemlidir.

Öncelikle bu durumlarda yeni işveren, eski işverene ödenmesi gereken ihbar tazminatı açısından işçi ile birlikte müteselsilen sorumlu olacaktır. Yani, eğer işçi ihbar tazminatını ödeyecek maddi duruma sahip değilse eski işveren ihbar tazminatı tutarının tümünü yeni işverenden talep edebilir. Bununla birlikte yeni işveren ödediği ihbar tazminatını işçiye rücu edebilir. Ancak Yargıtay’a göre rücu edilebilecek tutar ihbar tazminatının yarısını geçemez.

Bunun dışında, işçinin kurallara uymadan işten ayrılması ve başka işyerinde işe başlaması sonucunda eski işveren maddi zarara uğramışsa bu zararın tazmini noktasında da yeni işveren işçi ile birlikte müteselsilen sorumlu olacaktır. Ancak burada mutlaka eski işverenin doğan zararı mahkemede ispat etmesi gerekli.

Son olarak belirtelim ki Yargıtay’ın vermiş olduğu kararlar uyarınca, eski işveren ile işçi arasındaki iş sözleşmesinde yer alan cezai şartlardan sadece işçi sorumludur ve bu cezai şart tutarları hiçbir şekilde yeni işverenden talep edilemez.   

Dr. Mehmet BULUT
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı




Sizin Için Seçtiklerimiz

Muhasebe Hakkında Herşey
muhasebeweb.com


Muhasebe dünyasıyla ilgili pratik ve güncel bilgiler, muhasebe haberleri, muhasebe Hesap İşleyişi ve muhasebe yazarları ile muhasebe uygulamalarını işler.

 

facebook twitter linkedin instagram
TÜM KATEGORİLER
2018 Asgari Ücret    2018 Pratik Bilgiler    2019 Asgari Ücret    2019 Pratik Bilgiler    Asgari Geçim İndirimi    Asgari ücret    Asgari Ücret 2020    Beyannameler    Defter Beyan Sistemi    Denetim    Dünya    e defter    e fatura    e tebligat    Ekonomi    Emeklilik    Finans    Haber    Maliye    Mevzuat    Muhasebe    Muhasebe iş ilanlari    Muhasebe Yazarları    Pratik Bilgiler    Resmi Gazete    Sektörler    Seminerler    SGK    SMMM    SMMM Odaları    Soru Cevap    Sosyal Güvenlik    Staj    Teknoloji    Torba Yasa    Türmob    Vergi    YMM    YMM Odaları    İş Hayatı    Şehirler    Şirketler    
Copyright ©2011-2018 muhasebeweb.com - Muhasebe Web Haber İçerikleri İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.